آخرین نظرات

کارشناسان زبان خارجی

  • کارشناس زبان چینی از دانشگاه شهید بهشتی
    مترجم تخصصی زبان چینی
    مشاور تجاری و تحصیلی چین
    ایمیل: m.a.mojtahedi23@gmail.com
    تلفن: 09102552023

  • کارشناس زبان چینی از دانشگاه شهید بهشتی

    مترجم و مدرس زبان چینی

    تورلیدر تخصصی زبان چینی

    مشاور تجاری و توریستی چین

    ایمیل: fardad.komeili@gmail.com

    تلفن: 09372045493

     


شنبه, 22 ارديبهشت 1397 ساعت 07:54

یک کمربند، یک جاده

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(10 رای‌ها)

طرح "‌ یک کمربند و‌ یک جاده " برنامه‌ی جدید اقتصادی دولت چین برای احیای ‌‌جاده باستانی ابریشم و پیشبرد صادرات و روابط تجاری و اقتصادی چین با دیگر کشور‌‌های دنیا است. در سال 2013 دبیر کل حذب کمونیست جمهوری خلق چین, شی جین پینگ طرح ساخت ‌‌جاده ابریشم جدید قرن 21 را مطرح کرد.

تمرکز اولیه سرمایه گذاری زیربنایی، آموزش، مصالح ساختمانی، راه آهن و بزرگراه، خودرو، املاک و ساختمان، شبکه برق و آهن و فولاد است. در حال حاضر برخی از برآوردها ‌‌جاده ابریشم جدید را به عنوان‌ یکی از بزرگترین پروژه‌‌های زیربنایی و سرمایه گذاری در تاریخ فهرست ‌‌می‌کنند که شامل بیش از 68 کشور از جمله 65 درصد جمعیت جهان و 40 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان تا سال 2017 است.  این پروژه شامل کشور های جنوب شرقی آسیا, جنوب آسیا, غرب آسیا, شمال آفریقا و اروپای شرقی است.

‌‌جاده‌ ابریشم از دید تاریخ

جاده ابریشم
جاده ابریشم قدیم

‌‌جاده ابریشم طولانی ترین و مهم ترین مسیر تجاری دنیای باستان در تاریخ بوده و چین را به غرب آسیا, آفریقا و شرق اروپا متصل میکرده است و همواره مسیر اصلی تبادلات فرهنگی, دینی و بازرگانی جهان بوده است. در حقیقت جاده ای که دنیای شرق را به غرب میرساند ‌‌جاده ابریشم بود. در دوران باستان اجناس اصلی که چین به دیگر نقاط دنیا صادر میکرد ابریشم, ظروف چینی, ادویه و دیگر مواد غذایی بودند.
‌‌جاده ابریشم خشکی به سلسله‌ی هان غربی برمیگردد. پایتخت چین در آن زمان, شهر چانگ آن نقطه‌ی شروع جاده بود و از لیانگ جو, دون هوانگ, افغانستان, ایران, عراق, سوریه و میگذشت تا به مدیترانه ‌‌می‌رسید و در رم پایان میافت. طول آن 6440 کیلومتر بود. ‌‌جاده ابریشم دریایی که کشتی‌‌های تجاری چین و دنیای غرب را به هم میرساند نیز از شهر‌‌های کنار دریای چین مثل گوانگجو, نینگ بوا و‌یانگ جو شروع ‌‌می‌شد و در خلیج فارس و دریای سرخ پایان میافت.
با پیشرفت ‌‌جاده ابریشم در دنیای باستان کم کم بسیاری در آن زمان فرهنگ, تمدن و اقتصاد چین را با نام ‌‌جاده ابریشم میشناختند. ‌‌جاده ابریشم تنها مسیر تبادل تجاری نبود بلکه تکنولوژی‌‌های مختلف و اختراعات آن دوران نیز از این مسیر گسترش میافتند. اطلاعات عل‌‌می‌که دانشمندان مسلمان به دست ‌‌می‌آوردند از این جاده به چین میرسیدند, آموزه‌‌های دینی و تفکرات فلسفی دوران باستان نیز از همین جاده محبوبیت پیدا میکردند.

انتقادات سیاسی

سیاست
انتقادات سیاسی به جاده ابریشم جدید

بسیاری از منتقدان برنامه‌ی جدید چین برای احیای ‌‌جاده ابریشم این حرکت چین را تلاشی در جهت تبدیل کردن جمهوری خلق چین به مرکز تمام تبادلات تجاری دنیا میدانند. در حال حاضر چین با اختلاف زیاد, بزرگترین صادر کننده‌ی جهان است, با این حال همچنان این ایالات متحده آمریکا است که به عنوان اقتصاد اول جهان شناخته ‌‌می‌شود. چین امید دارد که با این پروژه تبدیل به اقتصاد اول جهان شود. با اینکه این برنامه مخالفان زیادی دارد اما بسیاری در خارج از چین نیز اعتقاد دارند این کار باعث پیشرفت کل کشور‌‌های آسیایی خواهد شد و کسانی که از آن انتقاد میکنند تنها از قدرت گرفتن چین میترسند. در سال 2000 چین کنترل 4 درصد از اقتصاد جهان را در دست داشت و آمریکا 31 درصد اما هم اکنون چین 15 درصد را در اختیار دارد و آمریکا 24  درصد.

وسعت پروژه 

 

وسعت جاده ابریشم جدید
جاده ابریشم جدید

در ماه ‌می‌2017 اجلاس همکاری بین المللی‌ یک کمربند‌ یک جاده برگزار شد که سران 130 کشور و 70 سازمان بین المللی در آن شرکت کردند. شی جین پینگ میگوید که این پروژه بر پایه‌ی همکاری, ایجاد شغل و سود مشترک تما‌‌می‌کشور‌‌های همکار تنظیم شده است. چین از سال 2013 که ایده را مطرح کرده 101 توافق با 86 کشور انجام داده و در 24 کشور سرمایه گذاری مستقیم انجام داده است و در نتیجه‌ی آن 75 منطقه‌ی اقتصادی و تجاری خاص تاسیس شده و 200 هزار شغل ایجاد شده است. چین در سه ربع اول سال 2017 نزدیک به 786 میلیارد دلار با کشور‌‌های دخیل در پروژه رابطه‌ی تجاری داشته است. چین در پاکستان 60 میلیارد دلار خرج زیرساخت کرده و در حال حاضر با تایلند برای ساخت خط قطار سریع السیربه طول 542 مایل همکاری میکند. در مالزی نیز چین قرار است 40 میلیون دلار برای ساخت چهار خط راه آهن هزینه کند. روسیه و قزاقستان برای بخش اروپایی این پروژه همکاری خواهند کرد و بخشی از مسیر به سن بترزسبورگ منتهی میشود. چین همچنین برنامه دارد تا در کشور های شرق اروپایی مثل چک, مجارستان, لهستان, بلغارستان و رومانی سرمایه گزاری کند. در حال حاضر همین بخش راه آهن‌ یکی از بزرگترین پروژه‌‌های زیرساختی جهان بوده و ارزش کلی 18 خط راه آهنی که چین برنامه‌ی آن را در نظر دارد به 143 میلیارد دلار میرسد. در سال 2014 نیز چین با کشور های شرق آفریقا مذاکراتی انجام داد و قرار شد چین هزینه‌ی ساخت‌ یک خط راه آهن جدید که شش کشور شرق آفریقا را به هم متصل میکند پرداخت کند. این خط در سال 2016 تکمیل شد و در سال 2017 در کنیا افتتحاح شد و مقامات چینی نیز در مراسم افتتاحیه‌ی آن شرکت کردند.
این پروژه‌‌های زیربنایی اثرات کوتاه مدت و بلند مدت برای صادرات چینی دارند. در کوتاه مدت، این پروژه ها به صادرات کالاهای مرتبط با ساخت و ساز کمک ‌‌می‌کند. برای مثال، صادرات چین به پاکستان در سالهای 2012 تا 2015 به میزان 77 درصد افزایش‌یافته است. تولیدکنندگان چینی فولاد، بتن و سایر مصالح ساختمانی در این مدت سود زیادی داشته اند. همچنین مهندسان و تکنیسین‌‌های چینی که در این پروژه ها نقش داشتند درامد بسیاری دارند.

نتایج اقتصادی

نتایج اقتصادی یک کمربند یک راه
نتایج اقتصادی یک کمربند یک راه

در بلندمدت، زیرساخت جدید ‌‌می‌تواند با بهبود ارتباط بین چین و شرکای تجاری آن، تجارت را تسهیل کند. شرق و غرب آسیا به طوری متصل ‌‌می‌شوند که تجارت با چین و انتقال کالا بسیار ساده و سریع خواهد بود.‌ یک کمربند‌ یک جاده در حال حاضر تبدیل به‌ یک برند شده است و دیگر نمیتوان به آن به چشم‌ یک برنامه‌ی زیرساختی ساده نگاه کرد. این تنها‌ یک برنامه برای ساخت خط راه آهن و تونل نیست بلکه تمام معاملات تجاری چین در آینده را میتوان بخشی از این برنامه دانست. از نظر بسیاری چین میخواهد مرز‌‌هایش را گسترش دهد و اقتصاد جهان راه فتح کند. این فاز اول پروژه است که شامل حمل و نقل و انتقال کالا و انرژی میشود. فاز دوم شامل درمان, آموزش و پرورش و خدمات مالی است. انتظار میرود که‌ یک کمربند‌ یک جاده در سال 2050 تکمیل شود.

یک جاده و‌ یک کمربند تنها ابتکار جامع از این نوع در قرن 21 نیست. ابتکارات صنعت 4.0 از آلمان و پلت فرم‌‌های ابری از ایالات متحده در نهایت ‌‌می‌تواند با آن ارتباط برقرار کند، با آن رقابت کند, اما جاه طلبی و وسعت آن بیشتر از همتایان بین المللی آن است. اما جنبه قابل توجه این ابتکار، مقیاس، دامنه، تکنولوژی‌یا میزان سرمایه گذاری قابل توجه آن نیست. در عوض، این چالش است که رهبران چین برای خود ساخته اند و آن راه "‌ یک خانواده‌ی بزرگ در ارتباط و هارمونی همیشگی " نامیده اند. در طی چند دهه‌ی گذشته چین همواره کشور‌‌های جهان را با رشد اقتصادی بی نظیر خود شگفت زده کرده است و به نظر میاید چین هیچوقت تمایلی به کوتاه آمدن ندارد. ‌‌جاده ابریشم نشان دهنده‌ یک رویکرد جامع است، طراحی شده برای افزایش رونق، سرمایه گذاری، توسعه بازار، و پیشرفت‌‌های تکنولوژیکی - همه برای اینکه چین تبدیل به ابر قدرت شماره‌ یک دنیا شود. زیرساخت‌‌های تجاری این نوع باعث میشود بازار برای کالاها و خدمات چینی گسترش ‌یابد و چین بتواند نیروی کار و تولیدات بیش از حد زیاد خود را از کشور خارج کند. براساس آمار شرکت استخراج معدن BHP Billiton در استرالیا، ساخت خطوط راه آهن، خطوط لوله و پروژه‌‌های دیگر چین ‌‌می‌تواند تقاضای فولاد را 150 میلیون تن افزایش دهد و تولید کنندگان چینی - که بسیاری از آنها در حال حاضر ضرر میدهند - برای سال‌‌های سال از این بازار استفاده کنند.

سرانجام، برای چین، بازده  قوی در ثبات سیاسی وجود دارد. زیرساخت بهبود‌یافته و‌ یک اقتصاد منطقه ای به طور رو به رشد به افزایش احتمال اینکه همسایگان چین و کشورهای دیگر که در مسیر جاده ابریشم قرار دارند به صلح و ثبات برسند کمک میکند. چین ن‌‌می‌خواهد بی ثباتی سیاسی و اقتصادی را در مرزهای غربی و جنوبی خود باقی بگذارد. چین با بالا بردن سطح زندگی دیگر کشورها، بازارهای جدیدی را برای تجارت با چین وایجاد ‌‌می‌کند.

بسیاری از کشورها در امتداد این مسیر بر روی کمربند و جاده  به عنوان‌ یک عامل برای رشد اقتصادی خود حساب میکنند. کشور‌‌هایی که در حال حاضر اقتصاد قوی و رو به رشدی دارند مثل تایلند, اندونزی, انتظار دارند که این مسیر به آن ها برای صادرات خود کمک کند و رشد دیگر کشور‌‌های کمتر توسعه‌یافته برای آن ها نیز بازار جدیدی ایجاد کند.

به دلیل مقیاس آن، جاده ابریشم جدید با موانع زیادی رو به رو خواهد شد. همانطور که‌ یک ضرب المثل چینی میگوید " درخت بلند تر بیشترین باد را جذب میکند " . بسیاری از مفسران این پروژه را به عنوان تلاش برای به دست آوردن اهرم فشاری جهانی در برای مبارزه با رقبای ژئوپولیتیک مانند ایالات متحده، هند و آلمان مشاهده ‌‌می‌کنند.  با این حال، ما اعتقاد داریم که برخی از تفاسیر خیلی عجولانه به نظر ‌‌می‌رسد که جاده ابریشم جدید را به عنوان‌ یک بازی ژئوپلیتیک  توسط چین برای تقویت نفوذ خود در شرق آسیا و آسیای مرکزی ترسیم کرده است. به دلیل اینکه تمرکز آن هیچ گاه بر روی پیشرفت چین به هر قیمت نبوده بلکه تمرکز آن بر روی سود دهی تمام شرکت کنندگان در برنامه است. با این حال چین بدون توجه به هدف نهایی چین از اجرای این برنامه, همواره تعداد زیادی از کشور‌‌های اروپایی سعی خواهند کرد با آن مخالفت کنند و حتی در آن دخالت کنند. برخی از انتقادات نیز به جنبه های محیط زیستی اشاره کردند. ساخت این جاده ها و خطوط راه آهن میتواند به مناطقی که در مسیر آن قرار دارند آسیب زیست محیطی جدی برسانند. بیم ناشی از تأثیرگذاری سیاسی چین سبب شده برخی کشورها نظیر استرالیا اجرای پروژه‌های این طرح را در کشور خود قبول نکنند. ناآرامی‌های سیاسی و اجتماعی در برخی مناطق نظیر پاکستان بر نگرانی‌ها افزوده است. همچنین، هند به علت تعارض سیاسی با پاکستان، بخصوص عبور دالان اقتصادی پاکستان–چین از سرزمین مورد مناقشه کشمیر، نسبت به آن موضعی منفی اتخاذ کرده‌است و آن را تهدید حاکمیت سرزمینی خود می‌بیند. با این حال کمربند و جاده حامیان خود را نیز دارد. از جمله‌ی آن ها میتوان به بیل گیتس, موسس ماکروسافت اشاره کرد که به وضوح حمایت خود را از پروژه نشان داده و اعتقاد دارد که این برنامه به ایجاد صلح و پیشرفت اقتصادی و سطح زندگی در خاور میانه و آفریقا کمک خواهد کرد.

جاده ابریشم جدید و ایران

نقشه جاده ابریشم جدید در ایران
نقشه جاده ابریشم جدید در ایران

ایران در جاده ابریشم باستان نقش بسیار استراتژیک و مه‌می‌داشته است. ایران دقیقا در مرکز این مسیر قرار داشته و به نوعی پل ارتباطی شرق و غرب بوده و هر گونه تبادلات فرهنگی, سیاسی و اقتصادی بین چین و اروپا‌یا بین چین و جهان عرب, از ایران عبور میکرده است. به عنوان‌ یکی از قدرت های منطقه‌ی خاور میانه که خود به دلایل مختلف برای چین و دیگر کشور های دنیا اهمیت فوق العاده زیادی دارد, طبیعی است که باید در جاده ابریشم جدید نیز نقش مه‌می‌داشته باشد. در حال حاضر ‌ یکی از خطوط راه آهنی که قرار است چین به ساخت کمک کند از مشهد به تهران است و نزدیک 900 کیلومتر طول خواهد داشت. پیشنهاد برای راه آهن 3200 کیلومتری جدید ابریشم راه اندازی شده از پایتخت استان غربی شین جیانگ چین شروع ‌می‌شود و به پایتخت ایران منتهی خواهد شد. طبق گزارش دولتی چین این خط از قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان و ترکمنستان عبور خواهد کرد. این مسیر برای حمل و نقل کالا و انرژی بین ایران و چین ساخته خواهد شد و وقتی تکمیل شود حجم تجاری دوجانبه 600 میلیارد دلار در سال خواهد بود. بر اساس نقشه های طراحی شده، ایران تنها کشور در مسیر نخست این طرح است که دسترسی آسانی را به منابع انرژی دارد به نظر ‌می‌رسد کشورما در حوزه تامین نفت و گاز برای چین و دیگر کشورهای این کمربند نقش مه‌می‌را داشته باشد. حتی برخی از تحلیلگران از ایران به عنوان هاب انرژی جاده ابریشم جدید‌یاد ‌می‌کنند.

خواندن 679 دفعه آخرین ویرایش در پنج شنبه, 24 خرداد 1397 ساعت 08:23
محمدعلی مجتهدی

کارشناس زبان چینی از دانشگاه شهید بهشتی
مترجم تخصصی زبان چینی
مشاور تجاری و تحصیلی چین
ایمیل: m.a.mojtahedi23@gmail.com
تلفن: 09102552023

محتوای بیشتر در این بخش: چین و ژاپن؛ دوست یا دشمن؟ »

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.